Gids voor Turks eten: wat te eten in Turkije

Een traditioneel Turks ontbijt (kahvaltı) is een uitgebreide tafel, geen bord: witte kaas en gerijpte kaşar, olijven, tomaten en komkommers, honing met dikke room (bal-kaymak), jams, gekookte eieren en warm brood, alles langzaam geproefd bij eindeloze glaasjes thee. In het weekend blijven Turken er uren aan zitten.

Let op menemen, zachte eieren geroerd met tomaten, pepers en kruiden, en simit, de met sesam bedekte broodring die overal van straatkarren wordt verkocht. Een uitgebreid ontbijt is een echt hoogtepunt van de Turkse eetcultuur, en veel plekken serveren een serpme kahvaltı — een all-you-can-eat tafel — perfect om te delen.

Het gegrilde vlees van Turkije gaat veel verder dan de bekende döner. Zoek naar Adana- en Urfa-kebab (pittige en milde spiesen van gehakt lamsvlees), şiş (gegrilde vleesblokjes), İskender (gesneden döner op brood met tomatensaus en yoghurt) en de langzaam gegaarde stoofpotten van het zuidoosten. Elke regio heeft zijn eigen specialiteit die het proberen waard is.

Even belangrijk is meze — de parade van kleine koude en warme voorgerechten waarmee een echte maaltijd opent: gerookte aubergine, gevulde wijnbladeren, yoghurtdips, zeekraal, pittige ezme en meer. Bestel een tafel meze om te delen, en mis de pide (bootvormig Turks platbrood) en lahmacun niet, de dunne, knapperige «Turkse pizza» belegd met gekruid gehakt.

De streetfood van Turkije is voortreffelijk en goedkoop. Probeer in Istanbul een balık ekmek (gegrild visbroodje) aan het water bij Eminönü, geroosterde kastanjes en maïs van karren, kokoreç voor de avontuurlijken, en midye dolma (gevulde mosselen) met een scheutje citroen. Gözleme — dun gevuld platbrood gebakken op een plaat — is een perfecte snelle lunch.

Aan de Egeïsche en mediterrane kust — İzmir, Bodrum, Kuşadası, Antalya — verschuift de nadruk naar verse zeevruchten en groentegerechten met olijfolie. Een maaltijd van gegrilde vis, meze en een glas rakı, de anijssterke drank die melkachtig wordt met water, aan de haven bij zonsondergang is een typisch Turkse kustervaring.

Houd ruimte voor het toetje. Baklava — laagjes filodeeg met pistache of walnoten en siroop — is de ster, het best van een gespecialiseerde winkel, vooral die uit Gaziantep. Probeer ook künefe (warm gerafeld deeg met gesmolten kaas en siroop), lokum (Turks fruit) en melkpuddingen zoals sütlaç.

Drankjes zijn een ritueel. Çay (thee) wordt de hele dag geserveerd in tulpvormige glaasjes en overal aangeboden als gastvrijheid. Turkse koffie, dik en ongefilterd, wordt langzaam gezet en genipt met een glas water en vaak een stukje lokum — en volgens traditie kan het bezinksel in het kopje worden gelezen voor je toekomst. Een glaasje thee van een winkelier weigeren is bijna onmogelijk, en dat is deel van de charme.

De allerbeste tip: eet waar de locals eten. Vermijd restaurants met opdringerige ronselaars en meertalige menu's met foto's pal naast de grote monumenten — ze teren op locatie, niet op kwaliteit. Loop een paar straten terug, zoek plekken vol met Turkse gezinnen, en je eet beter voor minder.

Een lokanta (een eenvoudige eetgelegenheid met bakken huisgemaakte gerechten die je aanwijst) is een lunch met veel waar voor je geld. Probeer de lokale specialiteit van elke regio in plaats van overal dezelfde döner. En wil je het giswerk overslaan, dan is een op eten gerichte wandeling met een lokale gids een van de meest lonende manieren om een Turkse stad te begrijpen — je neus achterna door markten, bakkerijen en verborgen adresjes die je alleen nooit zou vinden.